Trendalert - Youthwashing

Wat zien we?
De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht voor jongeren en toekomstige generaties in beleid en maatschappelijke vraagstukken. Jongeren worden vaker betrokken via panels, jongerenraden en participatietrajecten, en zijn zichtbaar in campagnes en communicatie. Tegelijk groeit de kritiek dat deze betrokkenheid vaak beperkt blijft tot advies en representatie, zonder daadwerkelijke invloed op besluitvorming. Zo laten internationale klimaattoppen en nationale participatietrajecten zien dat jongeren wel een podium krijgen, maar vaak niet meebeslissen. Ook in Nederland blijkt uit de Youth Participation Index2 dat jongeren regelmatig worden geraadpleegd, maar dat hun mening beperkt doorwerkt in beleid.

Wat zit hierachter?
De groeiende aandacht voor jongeren komt voort uit grote maatschappelijke opgaven, zoals klimaatverandering en intergenerationele rechtvaardigheid, die toekomstige generaties direct raken. Tegelijkertijd blijven bestaande besluitvormingsstructuren grotendeels intact, waardoor invloed en mandaat bij gevestigde partijen liggen. In
deze context kan youthwashing ontstaan: een specifieke vorm van een bredere trend van ‘washing’ (zoals we dat bijv ook kennen van greenwashing), waarbij maatschappelijke betrokkenheid wordt uitgedragen zonder dat dit gepaard gaat met structurele
verandering8. Participatie wordt daarmee soms ingezet als middel om legitimiteit te versterken, zonder dat macht daadwerkelijk verschuift. Op individueel niveau kan dit zich uiten in tokenisme, waarbij jongeren zichtbaar worden ingezet alsvertegenwoordigers om diversiteit te tonen, zonder dat zij daadwerkelijke invloed hebben.