Trendalert - Bestuurlijke moed

Wat zien we?
Bestuurders worden steeds vaker geconfronteerd met complexe maatschappelijke opgaven waarbij standaardprocedures en bestaande regels onvoldoende houvast bieden1,2. In transities en opgaven rond energie, ruimte, wonen, klimaat en sociale cohesie groeit de noodzaak om keuzes te maken die niet alleen juridisch en financieel kloppen, maar ook waarden expliciet
adresseren3,4. We zien dat bestuurders hierbij vaker publiekelijk positie moeten kiezen, onder hoge maatschappelijke en politieke druk5. Dit vraagt om bestuurlijke moed: het lef om onzekerheid te dragen en spanningen niet uit de weg te gaan. Voorbeelden zijn gemeenten die ondanks weerstand doorgaan met asielopvang of bestuurders die kiezen voor brede welvaart in gebiedsontwikkeling, ook als dit op korte termijn politiek ongemakkelijk is.

Wat zit hierachter?
De toename van de nood aan bestuurlijke moed hangt samen met de aard van hedendaagse opgaven: deze zijn complex, grensoverschrijdend en normatief geladen7. Polarisatie, afnemend vertrouwen en een roep om maatwerk versterken de druk op individuele bestuurders8. Tegelijk verschuiven beleidskaders richting meer flexibiliteit (zoals onder de Omgevingswet), waardoor minder kan worden teruggevallen op regels en meer op professionele en morele afwegingen.