Caleidoscopisch kijken: Rechtvaardigheid als pijler voor de watertransitie

Aanleiding: Groeiende aandacht voor rechtvaardigheid
In 2023 bepleitte de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) dat rechtvaardigheid, net als doelmatigheid en rechtmatigheid, een belangrijke pijler moet zijn van het klimaatbeleid en de daarmee gepaard gaande transities. Ook voor de watersector is rechtvaardigheid een belangrijk thema. Toenemende droogte, te snelle waterafvoer, toenemend watergebruik, vervuiling en verzilting nopen tot een watertransitie om daarmee het watersysteem klimaatrobuust te maken. Het is inherent aan een dergelijke transitie dat hierin keuzes worden gemaakt die raken aan rechtvaardigheid. Want wat is, bijvoorbeeld, een eerlijke verdeling van water in tijden van schaarste? En zijn er gemeenschappen die onevenredig geraakt worden door bijvoorbeeld waterschaarste of vervuiling? Er is behoefte aan meer duiding en kadering van het concept rechtvaardigheid in de context van de
watersector. Deze studie biedt deze duiding en kadering.

Aanpak: Theoretisch en empirisch onderzoek
Dit onderzoek bestond uit een theoretische en een empirische studie. In de theoretische studie zijn diverse theoretische perspectieven op rechtvaardigheid samengebracht en geïllustreerd met voorbeelden uit de watersector. Het empirisch onderzoek bestond uit een workshop en interviews met professionals uit de drinkwatersector. Met hen is gesproken over hun visie op de betekenis van rechtvaardigheid in de context van de watersector, en de (on)rechtvaardigheden die zij daarin tegenkomen. Deze bevindingen zijn steeds geïnterpreteerd door de lens van de perspectieven die in de theoretische studie zijn beschreven.