Bodemfysisch onderzoek vezelversterkte natuurgrasvelden

Om de belastbaarheid van natuurgrasvelden te verbeteren is onderzocht wat het effect is van het mengen van steenwolvezels in de toplaag van sportbodems. Het doel was om inzicht te verkrijgen in de bodemfysische effecten van deze toevoeging, zoals waterretentie en drainage, en om te beoordelen of er ecotoxicologische risico’s zijn voor het bodemleven. De bevindingen van de studie zijn beschreven in deze beknopte rapportage.

Op basis van literatuuronderzoek blijkt dat lage gehaltes steenwolvezels (<3% w/w) weinig negatieve effecten hebben op wormen, terwijl hogere gehaltes en grovere vezels leiden tot vermijdend gedrag rond deze plekken. De beschikbare studies zijn echter beperkt, waardoor aanvullend onderzoek noodzakelijk is. Veldmetingen op sportpark Ookmeer tonen aan dat vezelversterkte bodems een lagere bulkdichtheid hebben en beter draineren tot veldcapaciteit. Bij hogere pF-waarden (droge condities) blijft het vochtgehalte relatief hoog, wat duidt op verbeterde vochtretentie. Dit effect wordt verklaard door een ‘dual porosity’-structuur: vezels houden water vast bij lagere (negatieve) drukhoogtes, terwijl onder nattere condities (hogere drukhoogtes) overtollig water goed wordt afgevoerd. Laboratoriumproeven met verschillende vezelgehaltes bevestigen deze trends. Een gehalte van 2–3% w/w biedt een goede balans tussen drainage en vochtbeschikbaarheid. Hogere gehaltes leiden tot een te sterke afname van het residueel vochtgehalte, mogelijk mede beïnvloed door het zand in de gebruikte premix. Conclusie: Een toevoeging van 2–3% w/w fijne steenwolvezels aan zandige sportbodems lijkt optimaal voor verbetering van bodemfysische eigenschappen zonder significante negatieve effecten op het bodemleven. Voor modellering van de vochthuishouding van deze bodems wordt aanbevolen om gebruik te maken van met dual porosity/permeability modellen gefitte doorlatendheids- en retentiefuncties.