Zwevend stof en KRW-overschrijdingen van microverontreinigingen

Rijkswaterstaat (RWS) is de waterkwaliteitsbeheerder van de Nederlandse Rijkswateren. Als waterbeheerder moet RWS aan de normen en doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) voldoen of beroep doen op een uitzonderingsgrond als een norm of doel niet gehaald wordt. Onderdeel van de beoordeling voor de KRW zijn een aantal stoffen die vallen onder de Richtlijn Prioritaire Stoffen en de specifiek verontreinigende stoffen. Structurele monitoring van deze stoffen laat zien dat sommige regelmatig normen overschrijden. Een aantal overschrijdende stoffen valt op, omdat hun concentratie afwijkt van het landelijk beeld.

In deze studie zijn 26 microverontreinigingen geselecteerd die regelmatig maximaal aanvaardbare concentraties (MAC) of jaargrenzen (JG) overschrijden in Rijkswateren waardoor de doelen van de KRW niet worden gehaald. Dit zijn enkele polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAKs), metalen, pesticiden, een biocide (tributyltin) en een industriële stof (PFOS). Metalen worden in de KRW getoetst na filtratie. Met deze filtratiestap wordt het zwevend stof grotendeels verwijderd. Het doel van de studie is om op basis van monitoringsgegevens, modelberekeningen en theoretische verkenningen van sorptiemechanismen de KRW-overschrijdingen te verklaren. Hierbij is specifiek aandacht voor de rol die zwevend stof, ofwel deeltjes in de waterkolom, bij deze overschrijdingen spelen. Hoe hoger de binding van de microverontreiniging aan het zwevend stof, hoe groter de invloed van het zwevend stofgehalte op de concentratie van de microverontreinigingen. Omdat meestal de totaalconcentratie van
microverontreinigingen in de waterkolom (dus zowel opgelost in het water als gebonden aan zwevend stof) wordt getoetst,
kunnen normoverschrijdingen van microverontreinigingen met een hoge bindingscapaciteit (ten dele) worden veroorzaakt door het zwevend stof. Als een verhoogd gehalte zwevend stof een gevolg van natuurlijke fenomenen is, zoals erosie van land en onderwaterbodems en de betreffende microverontreinigingen door historische emissies in het watersysteem aanwezig zijn, zullen emissiebeperkende maatregelen weinig effect hebben. In dat geval kunnen enkel maatregelen die de erosie van land en onderwaterbodems beperken of het zwevend stof afvangen deze overschrijdingen beperken. In dit rapport wordt verkend of overschrijdingen plaatsvinden, waar deze overschrijdingen plaatsvinden en in hoeverre dat een gevolg is van emissies en/of een toename van zweven stofgehalten.