Kalkarme Grijze duinen of Duinheiden: patronen van wortelbiomassa, P-beschikbaarheid en plantstrategieën in duingraslanden en hun implicaties voor kleinschalige verstuiving in kalkarme en kalkrijke duinen

“Droge duingraslanden, behorende tot het habitat Grijze duinen (H2130), staan zwaar onder druk door hoge atmosferische stikstofdepositie, met name de kalkarme variant (H2130B). Het stimuleren van kleinschalige verstuiving is één van de belangrijkste herstelmaatregelen om verzuring en vergrassing tegen te gaan. Spontane verstuiving treedt nauwelijks op in de diep ontkalkte duinen en activatie van verstuiving lijkt maar beperkt te werken in kalkarme duinen van het Waddendistrict.
Dit onderzoek is bedoeld om een beter inzicht te krijgen in het patroon van beworteling, P-beschikbaarheid en plantstrategieën en de mogelijke rol daarvan op de verstuivingsgevoeligheid van kalkrijke en kalkarme Grijze duinen bij hoge N-depositie.

De hoeveelheid wortelbiomassa in de bovenste 30 cm van het bodemprofiel is sterk positief gecorreleerd met de hoeveelheid organisch stof in de bodemtoplaag. De wortelbiomassa is vrij laag bij pioniervegetaties, neemt toe in ouder duingrasland, en wordt nog meer in zandzeggedominanties en duinheide. Het sterk positieve verband tussen organisch stof in de bodem en wortelbiomassa is vooral het gevolg van successie. Meer wortelbiomassa leidt tot meer input van strooisel van afgestorven wortels en daarmee tot meer organisch stof in de bodem. De zuurgraad van de bodem heeft weinig effect op wortelbiomassa.

In kalkrijk en ijzerrijk moedermateriaal, zoals in kalkrijke delen van het Renodunaal district, is de P-beschikbaarheid laag door vastlegging van P in calciumfosfaat en sterke binding van P aan Fe+Al (hydr)oxiden. Hier blijven veel verstuivingen min of meer spontaan in stand en kan ook autonoom activatie van kleinschalige verstuiving optreden.”

(Citaat: Aggenbach, C.J.S., E.S. Remke, A.M. Kooijman en E. Dorland, 2026. Kalkarme Grijze duinen of Duinheiden: patronen van wortelbiomassa, P-beschikbaarheid en plantstrategieën in duingraslanden en hun implicaties voor kleinschalige verstuiving in kalkarme en kalkrijke duinenDe. Onderzoeksrapport OBN-2021-126-DK OBN Natuurkennis, Driebergen.)