Trendalert - Toenemende dakloosheid

Wat zien we?
Volgens het CBS1 waren begin 2024 ongeveer 33.000 mensen in Nederland dakloos, tegenover 27.000 in 2022. Daarmee lijkt de daling sinds 2018 te zijn gekeerd. Tellingen volgens de ETHOS-methodiek2 wijzen echter op een veel grotere groep dak- en thuisloze mensen, waaronder veel “verborgen dakloosheid”, zoals mensen die tijdelijk bij vrienden of familie verblijven of in
onzekere woonsituaties verkeren. Ook zijn er nieuwe groepen daklozen, zoals jongeren, vrouwen, arbeidsmigranten en economisch dakloze mensen2 . De problematiek verschuift daarmee deels van zichtbaar (op straat) naar minder zichtbare, maar omvangrijke dakloosheid.

Wat zit hierachter?
Volgens het Leger des Heils7 hangt de toename sterk samen met het structurele tekort aan betaalbare woningen. Daarnaast hebben hervormingen in de zorg en decentralisatie naar gemeenten ertoe geleid dat kwetsbare groepen niet altijd tijdig of passend worden ondersteund, waardoor zij sneller tussen wal en schip raken. Ook het afbouwen van beschermde woonplekken
en de nadruk op zelfredzaamheid spelen mee. Tegelijk zorgen regelgeving en systeemvereisten, zoals het nodig hebben van een vast adres voor toegang tot voorzieningen, ervoor dat mensen die eenmaal uit het systeem vallen, moeilijk kunnen terugkeren.