Flexibiliteit in Water: Vraagsturing in de drinkwatersector

De watersector ondervindt steeds vaker problemen door transportschaarste en onbalans op het elektriciteitsnet. Vooral een tekort aan transportcapaciteit kan de uitvoering van kerntaken belemmeren. Omdat deze tekorten meestal tijdelijk zijn, biedt dit kansen: door energie-intensieve processen slim te sturen kan het verbruik worden afgestemd op de beschikbare capaciteit. Dit principe noemen we elektriciteitsvraagsturing. Het project Flexibiliteit in Water onderzoekt hoe drinkwaterbedrijven hun infrastructuur flexibel kunnen inzetten om stappen te zetten richting een toekomstbestendig energiesysteem.

De drie hoofddoelen van het project zijn:
1. Ontwikkeling van een methodiek om flexibiliteit in drinkwaterassets te identificeren en te kwantificeren.
2. Selectie van kansrijke locaties voor toepassing van elektriciteitsvraagsturing, inclusief inschatting van potentie en risico’s.
3. Kennisuitwisseling met stakeholders in de water- en energiesector via o.a. een symposium en bijeenkomsten van de klankbordgroep van het project.

De methodiek omvat een vijfstappenplan: analyse van aansluiting en gebruiksprofielen, onderzoek naar flexibiliteit van installaties, vaststellen van doelen en randvoorwaarden, samenwerking met ketenpartners, en integratie van flexibiliteit in ontwerp en beheer. Binnen dit project hebben we deze stappen verder uitgewerkt (en toegepast) op het niveau van een potentiestudie.

De methodiek is toegepast op twee casussen: het hogedrukpompstation Brakel bij Dunea en de UV/H₂O₂-zuiveringsstap bij PWN. Afhankelijk van het gekozen doel laten de beide casussen zien dat er potentie is om de elektriciteitskosten en de CO₂-uitstoot te verlagen, onder andere door meer gebruik van zelf opgewekte of elders opgewekte hernieuwbare elektriciteit. Daarmee dragen ze mogelijk ook direct of indirect bij aan het verminderen van transportschaarste. De resultaten nodigen uit tot een verdiepende analyse om de haalbaarheid te bepalen.